Spuitgieten is een van de meest gebruikte manieren om kunststof producten te maken. Van flessendoppen tot behuizingen van apparaten: veel harde kunststof onderdelen komen uit een spuitgietmachine. Ook voor verpakkingen wordt het gebruikt. Maar wat is spuitgieten precies, hoe werkt het en wanneer is een andere techniek, zoals thermovormen, slimmer? Dat leggen we hier uit.
Wat is spuitgieten?
Bij spuitgieten wordt kunststof korrel verwarmd tot het vloeibaar is. Die vloeibare kunststof wordt onder hoge druk in een gesloten matrijs gespoten. In de matrijs koelt het materiaal af en wordt het weer hard. Daarna gaat de matrijs open en valt het product eruit. Dat herhaalt zich in een vaste cyclus, vaak in enkele seconden per product.
Hoe werkt het spuitgietproces stap voor stap?
- Doseren en smelten: de korrels gaan in een verwarmde cilinder waar een schroef ze smelt en mengt.
- Inspuiten: de schroef duwt de vloeibare kunststof met hoge druk in de matrijs.
- Nadruk en koelen: de druk blijft even staan zodat het product niet krimpt, daarna koelt het af.
- Uitwerpen: de matrijs opent en uitwerppennen duwen het product eruit.
Waar is spuitgieten sterk in?
Spuitgieten is ideaal voor producten met dikke wanden, schroefdraad, ribbels en ingewikkelde 3D-vormen. Omdat de matrijs uit twee helften bestaat, krijg je aan alle kanten een strakke, exacte vorm. Bij zeer grote aantallen is de prijs per stuk laag. De keerzijde is de matrijs. Een spuitgietmatrijs is een zwaar, stalen gereedschap dat lang duurt om te maken en een grote investering vraagt.
Het verschil met thermovormen
Bij thermovormen begin je niet met korrel maar met een kunststof plaat of folie. Die plaat wordt verwarmd en over of in een matrijs getrokken met vacuüm of luchtdruk. Daardoor heb je maar één kant van de matrijs nodig. Het resultaat is een product met een dunne, gelijkmatige wand. Hoe dat proces werkt, lees je in wat is thermovormen en het uitgebreidere thermoform proces van A tot Z. Een van de varianten is vacuümvormen.
Wanneer kies je voor thermovormen in plaats van spuitgieten?
- Dunwandige verpakkingen zoals trays, schalen, blisters en bakjes zijn met thermovormen lichter en efficiënter te maken.
- Kleinere en middelgrote series zijn met thermovormen sneller rendabel, omdat de matrijs eenvoudiger is.
- Snelle aanpassingen aan het ontwerp kosten minder tijd, omdat je maar één matrijshelft hoeft te maken of te wijzigen.
- Grote, platte producten zoals transporttrays zijn met thermovormen goed te maken.
Spuitgieten blijft de betere keuze voor dikke, harde onderdelen en zeer grote aantallen van een product met veel details. De afweging specifiek voor verpakkingen en de investering in de matrijs lees je in thermovormen of spuitgieten.
De rol van de matrijs
Bij beide technieken is de matrijs de basis. Bij thermovormen is die doorgaans van aluminium en sneller te maken. Dat maakt het makkelijker om eerst een proefserie te draaien. Hoe wij matrijzen ontwerpen en bouwen, lees je bij matrijzen en tooling. Voor kleine aantallen kijk je naar een matrijs voor kleine series, en bij oplopende volumes naar grote en kleine series.
Thermovormen bij MultiTray
MultiTray in Uden is gespecialiseerd in thermovormen. We maken verpakkingen op maat voor food, non-food en tuinbouw, met eigen matrijzen. Twijfel je welke techniek bij je product past? We kijken graag met je mee. Lees hoe we een verpakking op maat ontwikkelen of vraag een offerte aan.
Veelgestelde vragen over spuitgieten
Wat is spuitgieten in het kort?
Spuitgieten is een productietechniek waarbij gesmolten kunststof onder hoge druk in een gesloten matrijs wordt gespoten, afkoelt en als vast product uit de matrijs komt.
Wat is het verschil tussen spuitgieten en thermovormen?
Spuitgieten werkt met kunststof korrel en een gesloten matrijs uit twee helften. Thermovormen werkt met een verwarmde kunststof plaat die over één matrijshelft wordt gevormd.
Waarom is een spuitgietmatrijs een grote investering?
Een spuitgietmatrijs moet bestand zijn tegen hoge druk en bestaat uit twee nauwkeurig passende stalen helften. Dat maakt hem zwaar en tijdrovend om te bouwen.
Wanneer is thermovormen beter dan spuitgieten?
Bij dunwandige verpakkingen zoals trays en schalen, bij kleinere series en als je ontwerp snel moet kunnen veranderen.