Je wilt verduurzamen en je weet dat je verpakking een sleutelrol speelt. Maar de regels veranderen continu, de technische eisen worden strenger en je wilt er zeker van zijn dat de keuzes die je vandaag maakt, morgen niet achterhaald zijn. De angst om een verkeerde investering te doen of onbedoeld bij te dragen aan greenwashing is een reële zorg. Je hebt geen behoefte aan vage beloftes, maar aan concrete, praktische richtlijnen die werken in de echte wereld.
Precies daarom is ontwerpen recycling geen modewoord, maar een onmisbare strategie. Het gaat erom dat je vanaf de allereerste schets nadenkt over het einde van de levenscyclus. Een goed ontwerp zorgt niet alleen voor een duurzaam imago, maar garandeert ook dat jouw verpakking daadwerkelijk een tweede leven krijgt. In dit artikel geven we je de handvatten om je verpakkingen optimaal voor te bereiden op een efficiënt recyclingproces.
De juiste materiaalkeuze voor maximale recycleerbaarheid
De basis van een goed recyclebare verpakking is de keuze voor het juiste materiaal. De gouden standaard hierbij is het gebruik van een mono materiaal. Een verpakking die volledig uit één type plastic bestaat, zoals rPET of PP, kan veel eenvoudiger en efficiënter worden verwerkt tot een hoogwaardig nieuw materiaal.
Diepgaand kijken naar polypropyleen (PP)
Polypropyleen is een enorm veelzijdig en sterk materiaal, ideaal voor veel duurzame verpakkingsoplossingen. Toch zijn er aandachtspunten. De grootste uitdaging is de sortering. Vooral zwarte PP-verpakkingen zijn lang een probleem geweest omdat de koolstof kleurstof (carbon black) de infraroodscanners van sorteerinstallaties verblindt. Gelukkig zijn er nu detecteerbare alternatieven, waardoor zwart PP weer een optie wordt. Ook het vermijden van onnodige additieven en het kiezen van de juiste wanddikte zijn cruciaal voor een succesvol recyclingproces.
rPET als basis voor een circulaire verpakking
Gerecycled PET (rPET) is een van de meest succesvolle voorbeelden van een circulaire materiaalstroom, zeker voor een voedselverpakking. De uitdaging bij rPET is het behouden van de kwaliteit. Om dit te garanderen, is het essentieel om te kiezen voor heldere of lichtgekleurde varianten. Complexe kleuren en barrièrelagen die niet van PET zijn gemaakt, kunnen het recyclaat vervuilen en de kwaliteit verlagen. Ook de keuze van sluitingen en labels moet zorgvuldig worden overwogen.
De details in constructie die het verschil maken
Je kunt het perfecte materiaal kiezen, maar als de overige componenten niet meewerken, kan de hele verpakking alsnog niet recyclebaar worden. De duivel zit echt in de details.
- Labels en inkt
Een papieren label op een PET-schaal kan het recyclingproces verstoren. Kies daarom voor een label van hetzelfde materiaal (PET op PET) of een die gemakkelijk loslaat tijdens het wasproces. Bepaalde inkten kunnen ook voor vervuiling zorgen.
- Lijm en sluitingen
De lijm die wordt gebruikt voor labels of het sealen van een verpakking moet oplosbaar zijn, zodat deze de plastic stroom niet vervuilt. Ook sluitingen en doppen moeten idealiter van hetzelfde materiaal zijn of eenvoudig te scheiden.
- Additieven en barrières
Elke toevoeging die niet strikt noodzakelijk is, vormt een potentieel risico. Denk aan barrièrelagen van een ander type plastic (zoals EVOH) om de houdbaarheid te verlengen. Hoewel functioneel, kunnen ze de recycleerbaarheid verminderen als ze niet correct worden toegepast. Een goede matrijs en slim ontwerp kunnen vaak al veel barrière-eigenschappen bieden zonder extra lagen.
Veelgemaakte ontwerpfouten die je moet vermijden
Het vermijden van fouten is net zo belangrijk als het volgen van de juiste richtlijnen. We zien in de praktijk een aantal hardnekkige problemen die de recycleerbaarheid ondermijnen:
- Gebruik van ondetecteerbare kleuren de klassieke zwarte verpakking op basis van carbon black is het bekendste voorbeeld, maar ook andere donkere, ondoorzichtige kleuren kunnen sorteersystemen in de war brengen.
- Onlosmakelijke combinaties een PET-schaal met een vastgelijmde kartonnen sleeve ziet er misschien mooi uit, maar is een nachtmerrie voor recyclers als de consument ze niet scheidt.
- Te kleine verpakkingen hele kleine verpakkingsonderdelen, zoals losse dopjes of kleine bakjes, vallen vaak door de mazen van de sorteermachines en belanden bij het restafval.
- Verkeerde sleeves of labels een full-body sleeve van PVC om een PET-fles is funest. De scanner ziet het PVC en wijst de hele fles af, ook al is de fles zelf perfect recyclebaar.
Door bewust met deze valkuilen om te gaan, voorkom je dat jouw goedbedoelde inspanningen voor niets zijn en dat je bijdraagt aan het probleem in plaats van de oplossing.
De toekomst van recyclen en jouw rol daarin
De wereld van recycling staat niet stil. Technologische vooruitgang, zoals AI-gestuurde sorteerrobots en geavanceerde mechanische recycling, maakt het mogelijk om steeds complexere afvalstromen te verwerken. Deze innovatieve verpakkingen en technieken bieden nieuwe kansen, maar veranderen niets aan de basisregel: hoe schoner en eenvoudiger de input, hoe beter de output.
Jouw rol als producent is cruciaal. Door te kiezen voor een ontwerp dat is afgestemd op de huidige en toekomstige recyclinginfrastructuur, maak je het verschil. Het gaat niet alleen om het voldoen aan de wet, maar om het nemen van verantwoordelijkheid voor de gehele levenscyclus van je product.
Jouw stappenplan naar een recyclebare verpakking
Je bent overtuigd van het belang, maar waar begin je? Hieronder beantwoorden we een aantal veelgestelde vragen die je op weg helpen.
Is een 100% recyclebare verpakking niet veel duurder?
Niet noodzakelijkerwijs. Hoewel de initiële ontwerpfase misschien meer aandacht vraagt, kan een slim ontwerp juist kosten besparen. Het gebruik van een mono-materiaal kan het productieproces plastic vereenvoudigen en de materiaalkosten verlagen. Bovendien zullen de tarieven voor het op de markt brengen van slecht recyclebare verpakkingen in de toekomst alleen maar stijgen, waardoor een duurzame keuze ook een economisch slimme keuze wordt.
Hoe weet ik zeker dat mijn verpakking correct wordt gesorteerd?
Zekerheid begint bij het ontwerp. Door te kiezen voor materialen en kleuren die goed detecteerbaar zijn voor de huidige sorteersystemen in Nederland, maximaliseer je de kans op een succesvolle recycling. Wij hebben de expertise in huis om je te adviseren over de beste keuzes op basis van de meest actuele kennis van de recycling infrastructuur.
Wat als mijn product een speciale barrière nodig heeft die niet van mono-materiaal gemaakt kan worden?
Dit is een veelvoorkomende en terechte zorg, met name in de voedingsindustrie. Gelukkig zijn er steeds meer oplossingen. Soms kan een iets dikkere wand van een mono-materiaal al voldoende barrière bieden. In andere gevallen zijn er functionele barrières die zo dun zijn dat ze het recyclingproces niet verstoren. Samen kunnen we de specifieke eisen van jouw product analyseren en de best passende, maximaal recyclebare oplossing vinden.
Hoe begin ik met het herontwerpen van mijn verpakking?
De eerste stap is een kritische blik op je huidige verpakking. Uit welke materialen bestaat deze? Welke componenten (labels, lijm, doppen) worden gebruikt? Met onze Nieuw Product Tool kun je de specificaties van jouw gewenste verpakking in kaart brengen.
Klaar om de theorie in de praktijk te brengen en je verpakking toekomstbestendig te maken? Laten we samen kijken hoe we jouw product optimaal kunnen verpakken voor een circulaire toekomst. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek of vraag direct een offerte aan.
